Organisaties in de sector

Als men aan cultureel erfgoed denkt, denkt men wellicht aan deze instellingen. Zowel musea, archieven als erfgoedbibliotheken beheren collecties (van kunstwerken, historische objecten, openbare en privé-archieven, boeken … ) voor de ​‘eeuwigheid’. Zij zorgen ervoor dat de toekomstige generaties al deze zaken nog kunnen bewonderen, bestuderen en er inspiratie uit kunnen halen.

Verschillende van deze instellingen beheren belangrijke en interessante muziek- en podiumkunstencollecties.

Er zijn ook erfgoedorganisaties die geen collectie beheren, maar diensten verlenen binnen Vlaanderen en Brussel. Zij richten zich op erfgoed rond een bepaald thema of erfgoed van een bepaalde soort. De dienstverlenende rol van CEMPER ligt bij het muziek- en podiumerfgoed.

Andere dienstverlenende organisaties zijn:

• Archiefpunt: archivalisch erfgoed;
• Bokrijk Vakmanschap & Erfgoed: ambachten, vakmanschap en techniek;
• CAG (Centrum voor Agrarische Geschiedenis): landbouw, voeding en landelijk leven;
• CKV (Centrum Kunstarchieven Vlaanderen): beeldende kunstarchieven;
• ETWIE: technisch, wetenschappelijk en industrieel erfgoed;
• Histories: erfgoedvrijwilligers, feesten, rituelen en sociale gebruiken;
• meemoo: digitaal erfgoed;
• PARCUM: religieus en levensbeschouwelijk erfgoed; 
• TOON: zorg en welzijn;
• VAi (Vlaams Architectuurinstituut) Kenniscentrum: architectuur en omgeving;
• Vlaamse Erfgoedbibliotheken: collectiebeherende instellingen met bibliothecair erfgoed;
• Werkplaats immaterieel erfgoed: immaterieel erfgoed.

De erfgoedcellen werken op lokaal vlak: in een stad of voor een aantal gemeenten. De erfgoedcellen zijn stevig verankerd in de regio. Ze ondersteunen de lokale verenigingen, bevorderen de samenwerking tussen diverse erfgoedinstellingen, bouwen netwerken uit en stimuleren de cultureel-erfgoedwerking met allerlei initiatieven. 

Meer dan de helft van de Vlaamse steden en gemeenten kunnen genieten van de dienstverlening van een erfgoedcel.

In Vlaanderen en Brussel zijn er honderden erfgoedverenigingen actief die heel wat waardevol erfgoedwerk verzetten. Het gaat over verenigingen van professionele en amateuronderzoekers (historici, archeologen, volkskundigen, heemkundigen, genealogen …), erfgoedverzorgers en ‑bemiddelaars. Samen bewaren zij heel wat lokaal erfgoed in documentatiecentra of musea, dat anders vaak verloren zou gaan. Bovendien mobiliseren zij de lokale gemeenschap rond erfgoedthema’s en brengen zij erfgoed onder de aandacht via hun publicaties, gidsbeurten, allerhande ledenactiviteiten en tentoonstellingen.

Tot slot is er FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed. Het steunpunt staat ter beschikking voor de hele cultureel-erfgoedsector. Het doel van het steunpunt is om op basis van zijn kerntaken (praktijkondersteuning, praktijkontwikkeling, beeldvorming en communicatie) cultureel-erfgoedactoren, lokale en provinciale besturen en beheerders van cultureel erfgoed te ondersteunen en de ontwikkeling van het cultureel-erfgoedveld te stimuleren.

Het steunpunt verwerkt informatie vanuit verschillende hoeken (het beleid, het buitenland …) en geeft dit door aan de erfgoedsector. Het zorgt ervoor dat deze sector zich hierdoor ontwikkelt in de richting van de doelstellingen van het cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Gemeenschap. Het steunpunt is hierdoor een belangrijke partner van de Vlaamse overheid.

De kunstensector zet zich in voor het culturele en artistieke leven in Vlaanderen en Brussel en richt zich hierbij zowel tot professionals als niet-professionals. 

Steunpunten en andere organisaties die van belang zijn voor muziek en podiumkunsten zijn:

• Circuscentrum: circussector;
• Cultuurloket: zakelijke ondersteuning;
• Danspunt: dans in de vrije tijd;
• De Federatie: belangenbehartiger voor sociaal-cultureel werk en amateurkunsten;
• Koor&Stem: vocale muziek;
• Kunstenpunt: professionele beeldende kunsten, podiumkunsten en klassieke muziek;
• Muziekmozaiëk: folk en jazz;
• OPENDOEK: theater in de vrije tijd;
• OP/TIL: bovenlokale cultuur (over de grenzen van gemeenten heen);
• VLAMO (Vlaamse Amateurmuziekorganisatie): instrumentale muziek in de vrije tijd;
• VI​.BE: lichte muziek.

Internationale netwerken richten zich op het delen van kennis en ervaringen met betrekking tot de zorg voor en omgang met het erfgoed van muziek en podiumkunsten:

• CIMCIM (International Committee for Museums and Collections of Instruments and Music) is een organisatie van musea en museumprofessionals die instrumenten en muziek bewaren;
  • CIMCIM is een afdeling van ICOM (International Council of Museums);
  • De lokale afdeling van ICOM is ICOM Belgium Flanders;
• EFN (European Folk Network) is een netwerk dat traditionele muziek en gerelateerde podiumkunsten uit en in Europa ondersteunt door hen meer zichtbaarheid te geven, opvoeringsmogelijkheden te creëren en betrokkenen met elkaar in contact te brengen.;
• ENICPA (European Network of Information Centres for Performing Arts) is een netwerk van specialisten uit Europa op het gebied van informatie, documentatie en collecties van podiumkunsten;
• IAML (International Association of Music Libraries, Archives and Documentation Centres) is de internationale koepelorganisatie van muziekbibliotheken, ‑archieven en ‑documentatiecentra;
  • IAML is ook lid van IFLA (International Federation of Library Associations and Institutions), ICA (International Council on Archives), EBLIDA (European Bureau of Library, Information and Documentation Associations) en IMC (International Music Council);
• IASA (International Association of Sound and Audiovisual Archives) is netwerk van archieven die geluidsopnames en audiovisueel materiaal bewaren;
• ICTMD (International Council for Traditional Music and Dance) is een organisatie die de studie, praktijk, documentatie, borging en verspreiding van traditionele muziek en dans van over heel de wereld bevordert;
  • De lokale afdeling van ICTMD is ICTMD Belgium;
• SIBMAS (International Association of Libraries and Museums of the Performing Arts) brengt individuen en organisaties van over de hele wereld bij elkaar om kennis en expertise rond podiumkunstenerfgoed uit te wisselen. Het netwerk geeft meer zichtbaarheid aan podiumkunstenerfgoed, bevordert wereldwijde samenwerking en stimuleert onderzoek;
• UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) bevordert internationale samenwerking op het gebied van onderwijs, wetenschappen, cultuur, communicatie en informatie;
  • De lokale afdeling van UNESCO is UNESCO Vlaanderen.

CEMPER is lid van een aantal van deze en neemt regelmatig deel aan bijeenkomsten.