Waarom kiezen voor de publieke ruimte?

In de publieke ruimte kom je bij mensen die normaal niet in theaters zitten. Je ontmoet hier een veel breder publiek. Voor maker Claire Croizé is dit de belangrijkste reden om buiten te dansen: ​“Dans zichtbaar maken en mensen bereiken die vaak geen toegang hebben tot het theater. In plaats van mensen te vragen om naar het theater te komen, wilde ik dat de voorstelling naar hen toe kwam.” Amber Bosteels vertelt: ​“Het helpt om de publieke ruimte meer ​‘van ons’ te maken. Niet gewoon een plek waar we voorbijlopen, maar een plek waar we samen kunnen zijn, even stilstaan en iets nieuws beleven.” Ben Herlaar Masina vult aan: ​“Ik denk dat publieke performances een heel goede manier zijn om ook mensen te bereiken die er niet bewust voor kiezen om te komen kijken. Mensen die gewoon op weg zijn naar de winkel botsen plots op iets wat ze normaal nooit zouden opzoeken of waar ze geen ticket voor zouden kopen. En dat vind ik een groot voordeel. Zelfs al blijven ze maar twee seconden staan en kijken ze even, dan hebben ze toch iets meegekregen — een beeld, een flits. Dat vind ik waardevol: dat ik hen toch íets heb kunnen bieden, waar ze anders nooit mee in contact zouden komen. Nieuwsgierigheid is dan al een grote eerste stap. En dat is belangrijk om mensen te betrekken, want ik geloof dat kunst net die kracht heeft: om iedereen te raken en te verbinden. Als dat mogelijk is in de publieke ruimte, dan is dat echt een cadeau, een grote kans.”

Die nieuwsgierigheid — hoe vluchtig ook — is niet alleen van waarde voor makers, maar ook voor verenigingen die actief zijn in muziek en podiumkunsten. Door zichtbaar en aanwezig te zijn in de publieke ruimte, kun je niet alleen nieuw publiek bereiken, maar ook potentiële nieuwe leden aanspreken. Wie blijft hangen, raakt geïntrigeerd en ontdekt misschien een onbekende passie of herkenning. Een moment op straat kan zo de aanzet zijn tot een eerste les of kennismaking met een groep.

Buiten spelen zorgt voor een andere sfeer en beleving voor het publiek. Claire merkt op: ​“De buitenlucht geeft het publiek een gevoel van feest en vrijheid dat je niet zo snel hebt als de theaterdeuren dicht zijn.” Het publiek bevindt zich in een andere mindset dan in een theaterzaal. Kato Mergan legt dit uit: ​“Mensen zijn al in beweging. Ze zijn er al om een andere reden. Het is anders dan dat ze naar het theater gaan, gaan zitten in een stoel en zeggen: ​‘Oké, we gaan kijken naar wat jullie brengen’.” Ook de (vaak) natuurlijke omgeving speelt een rol in de beleving. Gaia op de Weegh en Ellian Guevara Alvarado beschrijven hoe ​“het gefluit van de vogels, de wind, het gras en de bomen … en ander gevoel geven dan onder een dak.”

Ook voor kunstenaars en beoefenaars zelf geeft de publieke ruimte veel inspiratie. Ben legt het verschil met een theater uit: ​“In een blackbox kun je alles aanpassen naar je eigen wil. De ruimte past zich aan aan jou, terwijl jij je bij optredens in de publieke ruimte moet aanpassen aan de ruimte. Dus ik denk dat het eigenlijk een mooie uitnodiging is om ook te zien hoe de ruimte jouw performance kan beïnvloeden.” Kato vult aan: ​“De omgeving geeft zelf al dingen. Het is leuk om al vanaf een palet te starten” in plaats van een lege ruimte.

In de publieke ruimte verandert de relatie met het publiek. In een theaterzaal is er vaak meer afstand. ​“Door de lichten en de afstand kun je mensen niet echt in de ogen kijken. Buiten kun je kijken naar het publiek, hun reacties zien. Dit geeft energie,” aldus Gaia en Ellian. Het publiek is niet alleen toeschouwer maar onderdeel van de ruimte en daarmee van de voorstelling zelf. Ben stelt: ​“De mensen die hun hond uitlaten, maken net zo veel deel uit van de voorstelling als jij.”