Home Nieuws Jachthoornblazen op Fürst-Pless- en Parforcehoorn…

Jachthoornblazen op Fürst-Pless- en Parforcehoorn erkend als immaterieel erfgoed!

Op 10 januari 2024 werd het jachthoornblazen op Fürst-Pless- en Parforcehoorn door de minister van cultuur Jan Jambon opgenomen op de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed. De jachthoorntraditie verbindt een enthousiaste gemeenschap die vastbesloten is om de melodie van de jacht levend te houden in een moderne context.

Hiermee komt het jachthoornblazen op de officiële inventaris voor immaterieel erfgoed die vandaag 73 praktijken telt, waaronder ook de Fanfarecultuur, de Vlaamse beiaardcultuur en de Muziekkunst van het jachthoornblazen op de Franse hoorn. Het jachthoornblazen op Fürst-Pless- en Parforcehoorn bevindt zich dus in interessant gezelschap.

Botermelck La Garenne tijdens de Week van de Amateurkunsten

Musiceren op Fürst-Pless- en Parforcehoorn

Jachthoorns zijn natuurinstrumenten: ze hebben geen ventielen of kleppen waardoor alleen de natuurtonen kunnen worden gespeeld. De noten ontstaan door de hogere of lagere lipspanning en sterkte van de aangeblazen lucht. In Vlaanderen worden er verschillende types jachthoorn bespeeld. Deze types kan je grosso modo indelen in twee groepen: de Duitse’ Fürst-Pless- en Parforcehoorn en de Franse’ trompe d’Orléans.

Anders dan de Franse jachthoorns in D (re) zijn de Fürst-Pless- en Parforcehoorns in Bes (si b) of Es (mi b) gestemd. Verder zijn de Duitse’ hoorns herkenbaar aan hun typische klankkleur, repertoire, opstelling, kostumering en uitvoeringscontext. Het repertoire bestaat uit twee delen: de 45 internationaal erkende jachtsignalen en verschillende muziekstukken en fanfares die hiervoor speciaal werden gecomponeerd. De muziek is overwegend in 68 en wordt doorgaans vierstemmig gespeeld.

Traditie van het jachthoornblazen

Jachthoornblazen was ooit een aristocratisch ritueel tijdens de jacht. Het gebruik is echter geëvolueerd tot een hedendaagse vrijetijdsbesteding met een grote achterban aan liefhebbers. Zowel jong als oud kunnen er zich in uitleven. De muziek van de Parforce- en Fürst-Plesshoorn past niet alleen binnen het jachtgebeuren, maar ook binnen bredere activiteiten waarbij de natuur op de eerste plaats staat. De muziek komt het meest tot zijn recht in de vrije natuur, in de bossen en velden. Bij openluchtuitvoeringen spelen de muzikanten meestal zonder partituur. Muzikanten dragen groene of groenbruine kledij en staan opgesteld in een halve cirkel met het gezicht naar het publiek.

De meeste jachthoorngroepen in Vlaanderen volgens de Duitse traditie ontstonden eind jaren 70 van de vorige eeuw. Momenteel zijn er een tiental jachthoorngroepen en veel individuele muzikanten die geen lid zijn van een gezelschap. Voor de spelers is het jachthoornblazen een gepassioneerde hobby. Om hun traditie een mooie toekomst te bieden, komen ze wekelijks samen om te repeteren en jonge blazers op te leiden. Doorheen het jaar kan je hen horen en zien op tal van optredens en festiviteiten.

Ze zorgt voor verbinding […] niet alleen wekelijks, tijdens repetities, maar ook wanneer er naar buiten gekomen wordt. Op evenementen zorgen ze voor een moment van concentratie, van stilte, noem het misschien zelfs bezinning, waarin mensen van allerlei allooi, stand en afkomst zich even opgenomen voelen in een grotere groep. Er ontstaat even gelijkgezindheid en samenhorigheid, iets wat van niet te onderschatten belang is in een erg individualistische en gepolariseerde samenleving. […] Ze verbindt niet alleen mensen op het moment zelf, maar plaatst hen ook in de tijd naast de zovele andere mensen die muziek maakten, de jacht inluidden, aan een ritueel deelnamen. […] Het zorgt mee voor een genuanceerde, complexe, verbonden en warme samenleving.” (enquête erfgoedgemeenschap)

Engagement voor duurzame erfgoedzorg

Aan deze erkenning ging een lang denkproces en grondige analyse van de praktijk vooraf. De jachthoornblazers zijn zich bewust van mogelijke kansen en bedreigingen en willen actief inzetten op een duurzame toekomst van deze muziekkunst. Naar aanleiding van deze erkenning werden er enkele gezamenlijke initiatieven opgestart om de traditie zichtbaarheid te geven en door te geven aan toekomstige generaties. Met de erkenning van het jachthoornblazen op Fürst-Pless- en Parforcehoorn bekroont de Vlaamse overheid deze borgingspraktijken. 

Anaïs Verhulst en Debora Plouy van CEMPER begeleidden de jachthoornblazers met de aanvraagprocedure en Debora zal hun erfgoedwerking in de toekomst verder opvolgen. Chantal Bisschops van CAG, Centrum voor Agrarische Geschiedenis, ondersteunde de werkgroep bij de denkoefening over de link met het jachtgebeuren.

Ook interessant

20 feb. 2024

Onderzoek social dance (folk-, volks- en werelddans)

Neem deel aan ons onderzoek naar folk-, volks- en werelddans en de manier waarop dit doorgegeven kan worden aan de volgende generaties.
Lees meer
20 feb. 2024

Memoranda rond cultuur en kunsten

SARC en oKo publiceerden memoranda met beleidsaanbevelingen rond cultuur en kunsten.
Lees meer
07 feb. 2024

Maak kennis met Mieke en Jeroen

We verwelkomen stafmedewerker immaterieel erfgoed Mieke Witkamp en stagiair scenografisch erfgoed Jeroen Gyselings.
Lees meer
07 dec. 2023

Erfgoeddag 2024: er zit muziek in het woord 'Thuis'

Het thema van Erfgoeddag 2024 is 'Thuis'. We reiken je graag enkele thema's binnen muziek en podiumkunsten aan waarrond je kan werken.
Lees meer