Erfgoed in de schijnwerpers: podiumtechnisch erfgoed als leermiddel in het beroepssecundair onderwijs

In Vlaanderen is erfgoededucatie nog vaak beperkt tot geschiedenis- of estheticavakken, en staat het zelden centraal in beroepsgerichte opleidingen. De masterproef wil deze kloof overbruggen door podiumtechnisch erfgoed te gebruiken als een volwaardig leermiddel dat inspeelt op het beroepsonderwijs. Zijn lespakket brengt het verleden van podiumtechnieken tot leven, terwijl het leerlingen actief en interactief betrekt.

Feys gebruikte het ADDIE-model als leidraad bij het ontwikkelen van het lespakket. Deze methodologie, die bestaat uit de fasen Analyse, Design, Development, Implementation en Evaluation, hielp hem bij het wetenschappelijk onderbouwd ontwikkelen van een erfgoededucatief pakket. Door samen te werken met de erfgoedmedewerkers van Stadsschouwburg Brugge kon hij een authentieke ervaring creëren waarbij leerlingen in contact kwamen met historische spots en podiumtechnieken.

Het lespakket bestaat uit drie modules: de geschiedenis van de theaterspot, belichtingstechnieken en de anatomie van een spot. Deze modules sluiten aan bij de kerncompetenties historisch bewustzijn, cultureel bewustzijn en STEM-vaardigheden. Zo leren leerlingen niet alleen over het verleden, maar ontdekken ze ook hoe technologische ontwikkelingen invloed hebben gehad op de evolutie van podiumtechnieken. Ze kunnen bijvoorbeeld zien hoe theater vroeger belicht werd met kalklicht en welke transformatie deze technieken hebben ondergaan tot automatische ​‘slimme’ verlichting.

Tijdens de implementatie van het lespakket ontdekten de leerlingen dat podiumtechniek een vak apart is dat creativiteit, inzicht en technische kennis vereist. Ze kregen de kans om zelf aan de slag te gaan met belichtingstechnieken, wat hun inzicht in de materie en hun waardering voor het vak vergrootte.

De reacties op het lespakket waren zeer positief. Leerlingen gaven aan dat ze meer interesse kregen in podiumtechniek na het volgen van de lesmodules. Vooral de module waarbij ze zelf een sfeer creëerden met belichting bleek populair. Daarbij konden de leerlingen zich even als echte podiumtechnieker wanen. De interactieve aanpak zorgde ervoor dat leerlingen intrinsiek gemotiveerd werden en actief deelnamen aan de les.

Ook erfgoedprofessionals waren enthousiast over de resultaten. De samenwerking tussen Feys en de medewerkers van Stadsschouwburg Brugge toonde aan hoe waardevol het kan zijn om erfgoed en onderwijs te verbinden. ​“De balans tussen theorie en praktijk was precies goed, en het materiaal was uitdagend maar toegankelijk,” aldus de erfgoedmedewerkers.

De masterproef van Elias Feys biedt zowel leerkrachten als erfgoedmedewerkers praktische handvatten om erfgoed op een toegankelijke en relevante manier in hun lessen en activiteiten te integreren. Voor leerkrachten vormt het lespakket een concrete manier om de vaak abstracte leerdoelen van historisch en cultureel bewustzijn tot leven te brengen. Het helpt hen om erfgoed tastbaar en betekenisvol te maken voor leerlingen, zelfs zonder uitgebreide voorkennis over podiumtechnieken. Erfgoedmedewerkers profiteren eveneens van de methodologische aanpak van de masterproef, die hen inzicht geeft in hoe ze hun collecties kunnen inzetten als educatieve middelen. De samenwerking tussen beide sectoren, zoals aangemoedigd door dit project, zorgt voor een verrijkende uitwisseling van kennis en expertise, waardoor erfgoededucatie een brug slaat tussen het erfgoedveld en het onderwijs.

Podiumtechnici staan op de lijst van knelpuntberoepen in Vlaanderen. Dit lespakket levert hopelijk een bijdrage aan de bekendheid van het vakmanschap bij jongeren. De lesmodules laten leerlingen proeven van de veelzijdigheid dat vereist is voor podiumtechniek en tonen hen hoe belangrijk dit erfgoed is voor het culturele veld.

Met zijn masterproef heeft Feys bewezen dat erfgoededucatie niet alleen informatief, maar ook inspirerend en motiverend kan zijn. Het laat zien dat het verleden ons niet alleen iets leert over wat geweest is, maar ons ook kan helpen om de toekomst vorm te geven.

De masterproef resulteerde in een paper en een praktijktoepassing met een concreet draaiboek van de workshop over podiumtechnisch erfgoed in de Stadsschouwburg van Brugge.