Haha humor & vrijetijdstheater | Erfgoeddag 2026

Elk theaterseizoen brengt de Koninklijke Toneelkring Streven uit Mortsel vier stukken op de planken. Bij hun programmatie gaan ze op zoek naar een evenwicht tussen die stukken. ​“We beginnen het seizoen met een kleine productie waarmee we op reis kunnen gaan”, vertelt Philip. ​“Dat is dan een stuk met niet te veel spelers en een klein decor. Daarnaast willen we een geëngageerd stuk spelen. De Vader van Zeller – dat gaat over dementie — is daar een goed voorbeeld van.” 

“Verder proberen we ook een komedie te boeken”, vervolgt Philip. Zo speelde KT Streven in hetzelfde seizoen als De Vader het stuk Ene Gast, twee bazen. Dat was een bewerking van de commedia dell’arteklassieker Knecht van twee meesters van Goldoni. ​“Voor het vierde stuk kijken we wat zich nog aandient.” Dat kan dan bijvoorbeeld een stuk zijn dat wordt voorgesteld door een regisseur waarmee de kring wil samenwerken. Of soms gaat de toneelkring de uitdaging aan om bijvoorbeeld een stuk te vertalen en in Nederlandse première te brengen.

Doorheen alle stukken die KT Streven speelt, zoeken ze vooral naar een manier om het publiek te raken. ​“Soms is dat door goed te lachen, soms door over iets na te denken”, zegt Philip. ​“We willen dat het iets losmaakt. Dat het iets beweegt. En dat kan iets ter hoogte van het hart zijn, of iets ter hoogte van de lachspieren.”

KT Streven zoekt in alle stukken ook naar herkenbaarheid. ​“Het is een heel persoonlijk gegeven wat iemand geestig vindt”, vertelt Bert. ​“Maar ik denk dat de sleutel vaak herkenbaarheid is; dat je op een of andere manier een spiegel voorhoudt. En als je daarin slaagt, maak je ook echt een connectie met het publiek.”

Drie à vier maanden voor de voorstelling starten de repetities. Bij de eerste bijeenkomst betrekt KT Streven ook de mensen van het decor, kostuums, licht …. ​“Ik noem dat dan eerder een productiebijeenkomst”, vertelt Bert. ​“Zij vinden het leuk om vanaf het begin betrokken te worden, wanneer er nog een wit blad is en hun ideeën gehoord kunnen worden.” De samenwerking tussen de verschillende betrokkenen kan er dan ook voor zorgen dat ideeën verrijkt worden. Bert en Philip halen als voorbeeld de decorploeg aan. De regisseur kan met een idee afkomen, maar het is dan aan de decorploeg om daar een systeem voor te vinden om dat idee uit te voeren. Zo maakte de ploeg voor De Jossen een systeem om kalk naar beneden te laten dwarrelen bij een geweerschot. ​“En het is dan belangrijk om aan uw decorploeg te zeggen: Het zou plezant zijn als dat kan, maar dat is niet het allerbelangrijkste”, vindt Bert. 

Niet alleen binnen de toneelkring wordt samengewerkt. ​“Ik vind het als regisseur heel tof om samenwerkingen te zoeken met andere Mortselse verenigingen”, vertelt Philip. Zo werd voor De Vader samengewerkt met het Mayerhof, een woonzorgcentrum uit de buurt die een aparte dementieafdeling heeft, met onder andere een livepodcast vanuit het wzc over het stuk, maar ook over de omgang met dementie. En voor De Jossen van Tom Lanoye werkte Streven samen met Araumi Daiko die taiko (Japanse drum) kwamen spelen tijdens de voorstelling. ​“Het is leuk om met andere disciplines aan de slag te gaan”, vindt Philip.

Van die 80 jaar toneelspelen, bleef ook heel wat materiaal bewaard. ​“In het pre-digitale tijdperk werden van elke productie een affiche, programmaboekje en foto’s bewaard in het fysieke archief,” licht Bert toe. Nu heeft Streven ook een digitaal archief, dat met elke productie uitgebreid wordt. ​“Er is de traditie om in de generale week een fotograaf te laten komen”, vertelt Bert. ​“We vinden dat belangrijk omdat foto’s heel vaak iets zeggen over hoe een vereniging werkt.” Daarom toont de toneelkring zijn archief ook online: op de website van Streven vind je per productie een korte samenvatting, de speeldata, medewerkers, affiche en foto’s. Daarnaast heeft de toneelkring een uitgebreider online fotoarchief. 

Niet alleen digitaal laat Streven zijn erfgoed zien. ​“Toen wij 50 jaar bestonden, is er een jubileumboek gemaakt met allemaal mooie foto’s”, zegt Bert. ​“En toen we 75 jaar bestonden, is er een tweede jubileumboek gemaakt dat de volgende 25 jaar besloeg.” Hun theatererfgoed ontsluiten, doen ze om toch iets tastbaars bij te houden van de vluchtige voorstellingen. ​“Het is een soort levende materie”, vindt Bert. ​“Het is fijn om daar toch een overzicht van te behouden.” Al kruipt er ook heel wat tijd in en ligt de focus vooral op het theaterspelen. De toneelkring wil het overzicht op hun website wel verder aanvullen, maar ​“we zijn al zo druk bezig met het maken van producties”. Werken aan hun (online) archief is iets wat ze wel belangrijk vinden, maar er tussenin moeten bijnemen.