Verslag | Algemene Vergadering van de UNESCO-Conventie van 2003 en accreditatie voor CEMPER

CEMPER nam deel aan de algemene vergadering. Deze deelname kreeg extra betekenis doordat onze organisatie tijdens deze zitting officieel werd geaccrediteerd als ngo door UNESCO. Met deze erkenning verwerft CEMPER een formele adviserende rol binnen het internationale kader van de Conventie van 2003, en wordt onze organisatie erkend als een volwaardige partner in de internationale inspanningen voor het borgen van het immaterieel cultureel erfgoed. 

De accreditatieprocedure was bijzonder selectief. In totaal dienden 96 ngo’s een aanvraag in, waarvan uiteindelijk 59 dossiers werden goedgekeurd. Naast CEMPER kreeg ook Histories een UNESCO-accreditatie. Daarmee versterken twee Vlaamse erfgoedorganisaties voortaan het internationale netwerk van geaccrediteerde ngo’s. 

Concreet betekent deze accreditatie dat CEMPER op vraag van het Intergouvernementeel Comité advies kan geven, onder meer via het Evaluatieorgaan dat nominaties voor de UNESCO-lijsten beoordeelt. Daarnaast maken we nu deel uit van het ICH NGO Forum, een internationaal netwerk van meer dan 170 geaccrediteerde organisaties die kennis en ervaringen uitwisselen. Ten slotte krijgen we als geaccrediteerde ngo de kans om de algemene vergaderingen en comitézittingen bij te wonen en mee vorm te geven aan het internationale borgingsbeleid. 

Naast de formele vergaderingen nam CEMPER ook deel aan de activiteiten die door het ICH NGO Forum werden georganiseerd, waaronder netwerkmomenten en uitwisselingen met andere organisaties die wereldwijd actief zijn op het gebied van immaterieel erfgoed. We brengen hieronder verslag uit van onze ervaringen en bevindingen tijdens deze tweedaagse bijeenkomst. 

De eerste dag stond in het teken van de algemene vergadering zelf. Vertegenwoordigers van de lidstaten kregen de kans om te reageren op het voortgangsrapport van de Conventie en te delen wat immaterieel erfgoed voor hun land betekent. In veel tussenkomsten kwam hetzelfde terug: erfgoed als bron van identiteit, de rol van vrouwen en inheemse gemeenschappen, de noodzaak van capaciteitsopbouw en duurzaamheid, en het belang van immaterieel erfgoed in tijden van conflict. Zo werd er onder meer gepleit voor een noodfonds voor crisissituaties, met specifieke verwijzing naar de situatie in Oekraïne. 

Andere terugkerende thema’s waren de vereenvoudiging van rapportageformulieren voor gemeenschappen, lokale organisaties en lidstaten én de vraag hoe artificiële intelligentie de Conventie kan blijven ondersteunen zonder de essentie ervan uit het oog te verliezen. Ook de band tussen de Conventie en andere internationale kaders, zoals MONDIACULT (UNESCO’s wereldconferentie over cultuurbeleid en duurzame ontwikkeling) kwam aan bod, net als het belang van interculturele dialoog. 

België profileerde zich als een geëngageerde lidstaat. FLAME, de samenwerkingshub en het expertisecentrum dat vanuit Vlaanderen is opgericht om de UNESCO 2003 Conventie in Europa te versterken, werd aangehaald als voorbeeld van beleidsondersteuning. 

Op dag 2 ging de algemene vergadering verder. Daar was een terugkerend pijnpunt de werklast rond periodieke rapportage voor de lidstaten en de vertraging in de behandeling van nominaties. Tegelijkertijd stond deze dag in het teken van het ICH NGO Forum en zijn werkgroepen, waaronder: 

• Beleid en internationaal recht: gericht op het verhogen van het profiel van het ICH NGO Forum en ondersteuning bij governance-vraagstukken. 
• Klimaatverandering: onderzoekt hoe immaterieel cultureel erfgoed kan bijdragen tot een beter begrip van klimaatverandering, tot mitigatie en adaptatie. 
• Geografische balans: aandacht voor ondervertegenwoordigde regio’s in de ICH NGO Forum, onder meer via webinars over accreditatie. 
• Conflict en ontheemding: wil het immaterieel cultureel erfgoed helpen borgen van vluchtelingen, ontheemden en migranten, die door gewapend conflict, natuurrampen, klimaatverandering of vrijwillig huis en haard moeten verlaten en daardoor hun immaterieel erfgoed dreigen te verliezen. 
• Zichtbaarheid en bereik: richt zich op de zichtbaarheid van het werk van ngo’s aangezien de communicatie nu nogal versnipperd is. 
• Heritage Alive: deelt ervaringen van ngo’s via publicaties en een filmfestival. 

De accreditatie vormt een erkenning voor onze bijdrage aan het borgen van immaterieel erfgoed. Dat doen we door gemeenschappen te ondersteunen, onderzoek te doen en erfgoedpraktijken zichtbaar te maken. In de toekomst willen we verkennen op welke manier we onze expertise rond immaterieel erfgoed van muziek en podiumkunsten binnen dit internationale netwerk kunnen inzetten, en hoe de internationale uitwisseling van kennis en ervaring onze doelgroepen in Vlaanderen verder kan versterken. 

Heb je vragen of opmerkingen over borgen van immaterieel erfgoed of over internationale uitwisseling? Neem contact met ons op.