‘CEMPER connect: Onbevangen erfgoedzorg’ - 20 oktober

Tijdens deze editie geven we het woord aan mensen die op een eigen manier met erfgoed omgaan, zoals onderzoekers en makers die van onderuit werken zonder vaste kaders of uitgebreide ondersteuning. We luisteren naar wie ruimte maakt voor betekenis en beleving, wie handel combineert met zorg, wie de naden van erfgoed lostornt om er iets nieuws mee te maken, wie verzorgt met vallen en opstaan, wie losse eindjes net zo belangrijk vindt als een goede plot, wie de tijd wil nemen zonder garantie op resultaat. Samen verkennen we welke kansen of risico’s zulke benaderingen bieden voor alle belanghebbenden binnen én buiten de erfgoedsector. Wat kunnen we leren van deze onbevangen vormen van erfgoedzorg? En hoe kunnen ze ons inspireren om anders naar erfgoed, onderzoek en samenwerking te kijken? 

Ga snel naar: 

• Programma
• Verloop van de dag
• Praktisch & inschrijven

Programma

Voormiddag: plenair gedeelte

• Verwelkoming door gastvrouw Jelena Dobbels (FARO) en Mariet Calsius (directeur CEMPER)
• Staf Vos (CEMPER) — ​‘Onbevangen erfgoedzorg’ als uitdaging voor de erfgoedsector
• Justine Maxelon (danseres & performancekunstenaar) — YouYou en nieuwe vormen van documenteren
• Tatiana Pierre (producer) — Een documentairemaakster kijkt naar de nalatenschap van haar vader, filmcomponist Alain Pierre

Parallelsessie 1. DIY! — Erfgoedzorg in popmuziek 

Erfgoedzorg in de popmuziek gebeurt meestal niet binnen de erfgoedsector. Het zijn vooral de bottom-up initiatieven die in het oog springen met uitgebreide verzamelingen van geluidsdragers, archieven en documentatie, met lijvige publicaties, met heruitgaven van gezochte muziekstukken. Hoe doe je dat allemaal en vraagt deze muziek een nieuwe erfgoedbenadering? 

• Bloody Belgium - de punkexplosie in België gearchiveerd, gedocumenteerd en gefotografeerd — Ronny Wynants en Ludo Halsberghe
  Een pak foto’s, gekregen van een leraar, was het begin van een vaak moeizame speurtocht naar de Belgische punkscene met unieke verhalen, unieke foto’s, unieke opnames.
• Handel uit liefde — verzamelen, verhandelen en heruitgeven van Belgisch muziekerfgoed — Frederik Nuytten (BLP records)
  Een uitdijende verzameling vinyl leidde in 2018 tot een eigen label: BLP-records. Met reissues van Belgische muziek die zeldzaam, maar gezocht was.
• Archiving Heaviness — hoe kan je een hardrockfestival archiveren? — Jonathan Even-Zohar (Lectoraat Cultureel Erfgoed Reinwardt Academie) 
  Affiches, polsbandjes, paperassen … ja natuurlijk. Maar een festival is meer dan dat; het is vooral beleving. Met een nieuwe manier van documenteren lukte dat zo goed dat het archief een vaste plaats op het festival & de affiche kreeg.

Gastheer/​interviewer: Miles Niemeijer (muziekadviseur bij Podiumkunst​.net)

Parallelsessie 2. Use it and/​or lose it – Creatief (her)gebruik van erfgoed 

Niet alle erfgoed hoeft onaangeroerd te blijven. Om erfgoed van muziek en podiumkunsten levend te houden, is het vaak meer gediend met een verantwoord gebruik dan met een stolp. En wat als erfgoed tot een nieuwe creatie verwerkt kan worden? 

• De EMS Synthi 100 van IPEM Gent — hoe kan je een unieke synthesizer uit de jaren 70 bespeelbaar houden? Bart Moens (Coordinator XRHIL Core Facility) en Yvan Schepers (technisch ontwerp en ondersteuning IPEM Gent)
  De restauratie en het onderhoud van dit instrument dat uit het brein van een geniale ontwerper ontsproot, heeft veel gevergd, maar de mogelijkheden zijn enorm. Vraag dat maar aan Soulwax die er een hypnotiserend album mee maakte. 
• Kostuumontwerp als erfgoed — de levenscyclus van theater- en danskostuums is vaak beperkt, maar toch leeft erfgoed sterk bij ontwerpers — Chris Snik (docent en coördinator Kostuumontwerp Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen (AP Hogeschool)
  Erfgoed wordt gekoesterd bij de opleiding Kostuumontwerp: studenten laten zich voor techniek, vorm en snit volop inspireren door wat ze in musea en kostuumstocks vinden.
• Inspirerende technieken op het podium — historisch podiumtechnisch erfgoed heeft nog steeds een plaats in de podiumkunsten en inspireert nieuwe creaties - Pieter De Ketelaere (onderzoeker theatererfgoed en ontwerper)
  Podiumtechnisch erfgoed biedt tal van mogelijkheden voor inspiratie, creatie en educatie. In de stadsschouwburg Brugge kan men daarover meepraten. Maar ook voor zijn nieuwe ontwerpen kijkt Pieter vol bewondering naar de geschiedenis van de theatertechniek. 

Gastheer: Marc Jacobs (hoogleraar Erfgoedstudies Universiteit Antwerpen) 

Parallelsessie 3. Slow Storytelling – Traag is mooi 

Hoe vertel je het verhaal achter muziek- en podiumerfgoed? In deze sessie vertrekken we vanuit een meester-leerlingtraject rond storytelling, waarin Marc Vandemoortele met drie leerlingen onderzocht hoe Vlaamse volksmuziektradities via verhalen, interviews, onderzoek en publiekswerking betekenisvol kunnen worden gemaakt voor een hedendaags publiek. Welke vaardigheden zijn daarvoor nodig? Hoe werk je samen met muzikanten, erfgoedinstellingen, media en gemeenschappen? En welke rol spelen tijd, vertrouwen en verdieping in een context waarin snelheid vaak de norm is? Aan de hand van concrete ervaringen verkennen we hoe storytelling kan bijdragen aan een rijkere, meerstemmige en toekomstgerichte erfgoedzorg. 

Panelgesprek: Marc Vandemoortele en andere betrokkenen

Moderator: Mieke Witkamp (CEMPER)

Afsluitend plenair panelgesprek: Onbevangen erfgoedzorg 

Op het panelgesprek Onbevangen erfgoedzorg nodigen we een aantal sprekers uit de erfgoedsector uit voor een gedachtewisseling over de thema’s die in de sessies aan bod kwamen en wat de erfgoedsector hiervan kan leren. 

Met: Jelena Dobbels (FARO), Helena Vansteelant (beleidsmedewerker Kunsten, dep CJM), Jonathan Even-Zohar (Lectoraat Cultureel Erfgoed Reinwardt Academie), Marc Jacobs (hoogleraar Erfgoedstudies Universiteit Antwerpen), Jan Grieten (CEMPER).

Verloop van de dag

9.00 – 9.30 uur: Aanmelding en ontvangst met koffie en thee 

9.30 – 12.30 uur: Plenair gedeelte

12.30 – 13.30 uur: Lunch

13.30 – 15.30 uur: Parallelsessies 

15.30 – 16.00 uur: Pauze

16.00 – 17.00 uur: Panelgesprek Onbevangen erfgoedzorg

Vanaf 17.00 uur: Netwerkdrink

Praktisch & inschrijven

CEMPER connect 2026 vindt plaats op dinsdag 20 oktober 2026 in Rataplan: Wijnegemstraat 27, 2140 Antwerpen (Borgerhout). Meer informatie over bereikbaarheid vind je op de website van Rataplan. 

Schrijf je gratis in voor CEMPER connect 2026 t.e.m. 12 oktober. Ben je ingeschreven, maar kan je toch niet komen? Geef ons ten laatste 15 oktober een seintje via contact@​cemper.​be en vermijd een no show fee van 50 euro. Zo zorgen we samen voor minder verspilling. 

Beeld: Setting voor interviews over Jeanne Brabants in de Foyer van Opera Ballet Vlaanderen | © Letterenhuis