Project Dance as ICH afgerond: nieuwe inzichten, publicaties en toekomstperspectieven

CEMPER was we één van de negen partners uit zes verschillende landen die het project samen hebben gedragen. Samen met partners uit Noorwegen, Griekenland, Hongarije, Roemenië, Slovenië hebben we gekeken naar manieren om participatieve danspraktijken te faciliteren, te verbinden met erfgoedinstellingen en te co-creëren rond dans in museale contexten. 

Gedurende deze projectjaren zijn er:

• internationale workshops georganiseerd waarin professionals uit musea, dansgemeenschappen en erfgoedinstellingen kennis en goede praktijken deelden;
• een Europees reizende tentoonstelling Dance – Europe’s Living Heritage in Motion ontwikkeld en getoond op verschillende locaties, waarin dans als levend erfgoed centraal stond;
• casestudies, reflecties en methoden verzameld over hoe dans kan worden geïnterpreteerd, gepresenteerd en gedeeld binnen het erfgoedveld en daarbuiten;
• lokale gemeenschappen en erfgoedactoren met elkaar in contact gebracht via uitwisselingen en experimenten rond co-creatie en participatie;
• in Vlaanderen specifiek onderzoek uitgevoerd naar folk‑, volks- en werelddans, met inzichten die bijdragen aan de verdere borging van deze dansvormen.

Met de afronding van het project zijn nu twee publicaties verschenen:

Dancing Heritages. Co-creating Events of Practice – Handbook is een praktische gids vol richtlijnen rond het ontwerpen en faciliteren van events of practice exhibitions en co-creatieprocessen tussen erfgoedinstellingen en dansgemeenschappen. De richtlijnen zijn bedoeld voor museummedewerkers, erfgoedwerkers en dansers die samen willen experimenteren met dans als levend erfgoed. 

De wetenschappelijke publicatie Sustaining Traditional Dance as Intangible Cultural Heritage is een uitgebreid, peer-reviewed werk waarin inzichten van onderzoekers uit zes landen worden gepresenteerd. Dit boek bundelt theoretische reflecties, casestudies en analyses over de toekomst van traditionele dansen als immaterieel cultureel erfgoed. CEMPER leverde hierin ook een artikel waarin we reflecteren op onze ervaringen en bevindingen bij het onderzoek naar folk- en volksdans. 

Het project Dance as ICH heeft niet alleen bijgedragen aan het theoretisch begrip van dans als immaterieel erfgoed, maar ook aan concrete samenwerkingen, netwerkvorming en conceptuele vernieuwing rond participatie, dans als levend erfgoed tentoonstellen en cocreatie. De inzichten en methodes die voortkomen uit dit project vormen een stevige basis voor toekomstige initiatieven op het snijvlak van erfgoed, dans en participatie. 

Een belangrijke les uit het project is dat dans als levend erfgoed vraagt om tijd, vertrouwen en gelijkwaardige samenwerking tussen dansgemeenschappen en erfgoedprofessionals. Participatie blijkt het meest duurzaam wanneer gemeenschappen niet louter worden uitgenodigd, maar actief mee vormgeven aan inhoud, context en presentatie. Ook leerden we dat musea en erfgoedinstellingen een cruciale rol kunnen spelen als facilitator en ontmoetingsplek, op voorwaarde dat er ruimte is voor experiment, flexibiliteit en procesgericht werken. 

CEMPER blijft deze kennis actief inzetten, onder meer binnen lopende en nieuwe projecten rond het borgen van dans, en de verbinding tussen dans en erfgoedactoren.