Borgen van folkdans op BalhallaFestival

BalhallaFestival vzw is een Gentse vrijwilligersorganisatie die jaarlijks een folkdansfestival organiseert. De organisatie ontstond uit de zustervereniging Balhalla vzw, die maandelijks een bal en andere dansinitiatieven organiseert en zo een sterke lokale gemeenschap heeft opgebouwd. Met het festival verbindt BalhallaFestival vzw deze gemeenschap met de nationale en internationale balfolkcommunity. 

BalhallaFestival vzw leerde CEMPER kennen via het onderzoek naar folk‑, volks- en werelddans dat we in 2024 uitvoerden in het kader van het Dance as ICH-project. In dit onderzoek brachten we verschillende dansgemeenschappen in kaart, samen met uitdagingen en kansen voor een duurzame toekomst van deze dansvormen. 

Uit het onderzoek bleek onder meer dat er ruimte is voor meer samenwerking tussen balfolkorganisatoren. Ook werd duidelijk dat er binnen Europa veel van elkaar te leren valt. Daarnaast werd het potentieel zichtbaar van jeugdbewegingen als plek waar balfolk en volksdans kunnen worden doorgegeven, omdat dans er traditioneel al een plaats heeft. 

Daarom vroeg BalhallaFestival vzw aan CEMPER om te ondersteunen bij het betrekken van jeugdbewegingen en bij het organiseren van een Europese rondetafelgesprek voor balfolkorganisatoren. 

De samenwerking tussen Balhalla en CEMPER vertrok vanuit de gedachte dat balfolk kan worden doorgegeven binnen jeugdbewegingen. In het voorjaar van 2025 overlegden we met Geertje Cools, die betrokken was bij het traject richting de erkenning van jeugdbewegingen als immaterieel erfgoed op de Inventaris Vlaanderen, om tot een geschikte aanpak te komen. Vervolgens namen we contact op met verschillende jeugdbewegingen met een concreet aanbod. 

Balhalla gaf op enkele evenementen van jeugdbewegingen een dansinitiatie om jeugdleiders warm te maken voor balfolk in het algemeen en voor het festival in het bijzonder. 

Tijdens het festival gaven Hanne Kinne (Frisse Folk) en Pieterjan Hantson (Cabal) de dansworkshop ​‘Van leidingskring tot kampdans – folk in de jeugdbeweging’. De workshop richtte zich op jeugdleiders die folkdans willen binnenbrengen in hun jeugbeweging, niet goed wetende waar te beginnen. 

Ze boden haalbaar en overdraagbaar dansmateriaal aan dat werkt met kinderen en jongeren, zonder dat een jeugdleider dansdocent moet zijn. Daarbij stonden vragen centraal zoals: Wat werkt binnen een leidingsgroep? Waar haken kinderen en jongeren op aan? Wat voelt realistisch om zelf te begeleiden? 

Aan de workshop namen 20 deelnemers deel: jeugdleiders, animatoren van jeugdkampen en enkele internationale deelnemers die ook met jongeren werken. Samen onderzochten ze hoe folkdans vandaag kan aansluiten bij de leefwereld van kinderen en jongeren én bij de dynamiek van jeugdbewegingen. De deelnemers kregen ook praktische handvatten aangereikt: Waar vind je geschikte muziek? Wat heb je nodig om te kunnen dansen? En hoe kan folkdans een meerwaarde zijn binnen een jeugdwerking? De deelnemers gingen niet alleen naar huis met danspassen, maar ook met veel goesting om er in hun eigen groepen mee aan de slag te gaan. 

BalhallaFestival is bij uitstek een internationaal festival. Daarom leek het waardevol om er een internationaal rondetafelgesprek te organiseren met balfolkorganisatoren. CEMPER modereerde dit gesprek. Het doel was om elkaar beter te leren kennen, ervaringen uit te wisselen, en samen na te denken over mogelijke thema’s voor een workshopreeks voor balfolkorganisatoren op BalhallaFestival in 2027. Het gesprek bouwde voort op eerdere ontmoetingen in 2025 tijdens het CaDansa Balfolk Festival en het Boombalfestival. 

We begonnen met een korte voorstelling van de deelnemers, die uit Duitsland, Bulgarije, Letland, Frankrijk en Nederland kwamen. CEMPER lichtte daarbij toe wat het borgen van immaterieel erfgoed inhoudt en hoe samenwerking tussen balfolkorganisatoren ook een vorm van borging kan zijn. In het daaropvolgende gesprek kwamen verschillende strategieën en goede praktijken voor het borgen van balfolk in Europese landen aan bod. Zo werd gesproken over het zichtbaar maken van balfolk via sociale media, het opbouwen van duurzame gemeenschappen rond evenementen en het betrekken van jongere generaties. 

Het werd duidelijk dat balfolkorganisatoren veel van elkaar kunnen leren. Ze wisselden kennis en ervaringen uit over subsidiemogelijkheden, ticketprijzen, vrijwilligersbeleid en organisatie van evenementen. 

Door jeugdbewegingen te betrekken en internationale uitwisseling te stimuleren, werd niet alleen het festival verrijkt, maar ook gewerkt aan een duurzame toekomst van balfolk. De workshop voor jeugdleiders maakte duidelijk dat folkdans vandaag relevant kan zijn voor kinderen en jongeren. Het internationale rondetafelgesprek liet zien dat balfolkorganisatoren in Europa met gelijkaardige vragen en uitdagingen geconfronteerd worden, en dat samenwerking loont.