Bladmuziek
Bladmuziek is typisch en uniek muziekerfgoed. De kans is groot dat je het aantreft in het archief van een muzikant, componist, ensemble, band of een andere muziekorganisatie.
Zonder bladmuziek zou een groot deel van ons muziekerfgoed niet tot ons gekomen zijn. Muziek is vluchtig: eens uitgevoerd, is het er niet meer, tenzij het in het geheugen van de uitvoerders zit geprent of geregistreerd is – op papier of via een geluidsopname. Het noteren van muziek is eeuwenlang (tot de komst van de opname- en afspeeltechnieken) het enige hulpmiddel geweest om de klinkende muziek te registreren en toegankelijk te maken voor nieuwe uitvoeringen, zonder het geheugen van de uitvoerder al te veel te belasten.
Wat is het?
Bladmuziek komt voor in verschillende vormen: van moderne partituren en lead sheets tot oudere bladmuziekvormen.
Handschriften en muziekdrukken komen voor in verschillende soorten: van autografen tot apografen, van praktische uitgaven tot facsimile’s.
Naast het verschil in ‘hoe’ de muziek wordt genoteerd (met cijfers en letters of met allerhande symbolen) is er een belangrijk verschil in ‘wat’ de muzieknotaties aanduiden.
In West-Europa wordt muziek al sinds de 9de eeuw genoteerd. De manier waarop dat gebeurde, maakte een grote evolutie door. We gaan dieper in op de historiek en kenmerken van de verschillende muzieknotatiesystemen.
Wie zich verder wil verdiepen in de materie, kan een bibliografie vinden via Zotero.
Collecties en archieven
Collecties en archieven in Vlaanderen en Brussel die bladmuziek bevatten zijn nog niet structureel in kaart gebracht. Wel maakte CEMPER een aantal wegwijzers:
Bladmuziek bewaren
Zo hoort het niet:
Een bekende praktijk uit het verleden: perkamenten vellen met muzieknotatie werden vroeger vaak gebruikt om boekbanden te versterken.
Link naar dit artikel
Praktijkvoorbeelden
Samen met het Koninklijk Conservatorium van Brussel, Kunstenpunt, meemoo, BibliothecairErfgoed.be (voorheen Vlaamse Erfgoedbibliotheken) en de VRT-audiotheek wilden we de Bladmuziekcollectie van de Openbare Omroep (BOO) nieuw leven inblazen. Je kan de muziek van onze Openbare Omroepen nu (her)ontdekken via de website van het BOO-project.
Nieuwsoverzicht
Vanessa Peeters over het erfgoedproject rond de collectie Jop Pollmann
Golden River Music - het verhaal van een uitgeverij van bladmuziek
Topstuk voorgesteld: Muziek uit de cisterciënzerabdij Ten Duinen
Een muzikale erfenis in goede handen: Zorg dragen voor de nalatenschap van Wim Henderickx
Nieuwe toekomst voor de oude bibliotheek van het Mechels Conservatorium
